Η αφρικανική σκόνη, κυρίως από τη Σαχάρα, μεταφέρει μίγμα ορυκτών σωματιδίων (αργίλιο, πυρίτιο, ασβέστιο, σίδηρο, τιτάνιο), καθώς και βαρέα μέταλλα (μόλυβδο, ψευδάργυρο, χρώμιο, αρσενικό, βανάδιο). Περιέχει επίσης γύρη, βακτήρια και μικροοργανισμούς. Σωματίδια με μέγεθος PM10 και PM2,5 και μικρότερά επηρεάζουν σημαντικά την υγεία. Το επιτρεπτό ημερήσιο όριο για τα αιωρούμενα σωματίδια ( PM10), είναι 50μg/m3. Στις επόμενες μέρες αναμένεται πολύ υψηλή μεταφορά σκόνης. Συγκεντρώσεις της τάξης των 200−300μg/m3 θεωρούνται πολύ υψηλές και επικίνδυνες για την υγεία και αποτελούν “κόκκινο συναγερμό” για το αναπνευστικό.
Η αφρικανική σκόνη, σε συνδυασμό με τη γύρη που υπάρχει ήδη στην ατμόσφαιρα, δημιουργεί ένα εξαιρετικά επιβαρυντικό περιβάλλον για τα άτομα με αλλεργίες και αναπνευστικά προβλήματα. Τα σωματίδια αυτά επιδεινώνουν το άσθμα, προκαλούν έντονο φτέρνισμα, ρινική συμφόρηση και δακρύρροια, καθιστώντας απαραίτητη την προστασία των ευπαθών ομάδων. Η σκόνη λειτουργεί ως “όχημα”, ενσωματώνοντας γύρη και μικροοργανισμούς, δημιουργώντας ένα τοξικό μείγμα για το αναπνευστικό σύστημα (σύνθετο αλλεργιογόνο). Ιδιαίτερα ευπαθή είναι τα άτομα με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), αλλεργίες, καθώς και παιδιά ή ηλικιωμένοι, πού διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Μέτρα Προστασίας:
1) Περιορισμός Εξόδων: Αποφύγετε την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια υψηλών συγκεντρώσεων σκόνης και γύρης.
2) Προστασία στο Σπίτι: Διατηρείτε παράθυρα και πόρτες κλειστά. Χρησιμοποιήστε κλιματιστικά με καθαρά φίλτρα.
3) Ατομική Προστασία: Χρήση μάσκας (κατά προτίμηση υψηλής προστασίας τύπου N95/FFP2) κατά την έξοδο.
4)Υγιεινή: Πλύσιμο ρούχων και λούσιμο αμέσως μετά την επιστροφή στο σπίτι για την απομάκρυνση της σκόνης και της γύρης.
5) Ιατρική Συμβουλή: Επικοινωνήστε με τον Αλλεργιολόγο σας, αν τα συμπτώματα επιδεινωθούν, ειδικά αν ανήκετε σε ευπαθείς ομάδες.
Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ επικοινωνήστε με την Ελληνική Εταιρία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας (ΕΕΑΚΑ)
_________
Το όνομα Αφρικανική σκόνη ή σκόνη της Σαχάρας, αναφέρεται σε λεπτά σωματίδια άμμου και ορυκτής σκόνης που ανυψώνονται στην ατμόσφαιρα από την έρημο Σαχάρα στη Βόρεια Αφρική. Αυτά τα σωματίδια μπορούν να ταξιδέψουν τεράστιες αποστάσεις και να επηρεάσουν περιοχές τόσο μακρινές όσο η Αμερική .Η αφρικανική σκόνη μεταφέρει μέσω των ανέμων στην ατμόσφαιρα μίγμα ορυκτών σωματιδίων (αργίλιο, πυρίτιο, ασβέστιο, σίδηρο, τιτάνιο), καθώς και βαρέα μέταλλα (μόλυβδο, ψευδάργυρο, χρώμιο, αρσενικό, βανάδιο). Περιέχει επίσης γύρη, βακτήρια και μικροοργανισμούς, ενώ η συγκέντρωσή της σε λεπτά σωματίδια PM10, PM2,5 και μικρότερα επηρεάζει την υγεία.
Κύρια Συστατικά και Χαρακτηριστικά:
- Ορυκτά στοιχεία: Άργιλος, πυρίτιο, ασβέστιο, σίδηρος.
- Βαρέα Μέταλλα: Μόλυβδος, ψευδάργυρος, χρώμιο, αρσενικό, νικέλιο, βανάδιο, μαγγάνιο.
- Αλλεργιογόνα: Γύρη, βακτήρια, μύκητες.
- Ρύποι: Κατά τη διαδρομή, τα σωματίδια μπορεί να συμπαρασύρουν ανθρωπογενείς ρύπους όπως τα καυσαέρια των αυτοκινήτων και των εργοστασίων, καθιστώντας τα πιο επικίνδυνα.
Το επιτρεπτό ημερήσιο όριο για τα αιωρούμενα σωματίδια ( PM10 ) στην ατμόσφαιρα, το οποίο επηρεάζεται από την αφρικανική σκόνη, είναι 50μg/m3 (μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο). Σύμφωνα με την Ε.Ε., το όριο αυτό επιτρέπεται να ξεπερνιέται έως 35 ημέρες το χρόνο. Κατά τη διάρκεια επεισοδίων μεταφοράς, οι τιμές συχνά ξεπερνούν τα 140−300μg/m3 , ενώ οι τιμές αυτές μπορεί να εκτοξευθούν, φτάνοντας ακόμα και πάνω από 2.000 μg/m3 κάποιες ώρες της ημέρας.
Βασικές πληροφορίες: τα σωματίδια PM 10 (διάμετρος ≤10μm), τα οποία διεισδύουν στους πνεύμονες, προκαλούν προβλήματα υγείας ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες, ηλικιωμένους και παιδιά. Συνιστάται προσοχή και περιορισμός των εξωτερικών δραστηριοτήτων όταν το όριο των 50μg/m3 ξεπερνιέται σημαντικά.
Τα επεισόδια αφρικανικής σκόνης στην Ελλάδα το 2025 είχαν υψηλή συχνότητα, με περίπου 7 έως 20 περιστατικά ετησίως (μέσος όρος 13),επηρεάζοντας την ατμόσφαιρα με σωματίδια PM 10 και PM 2,5. Φέτος ήδη από τις αρχές του έτους, καταγράφονται μεταφορές σκόνης συνοδευόμενες από υψηλές θερμοκρασίες και νότιους ανέμους, με ενδεχόμενη επιδείνωση της ποιότητας του αέρα. Τα φαινόμενα είναι συχνά, ειδικά κατά την άνοιξη και το φθινόπωρο, με μέσο όρο περίπου 13 επεισόδια ανά έτος. Συγκεντρώσεις της τάξης των 200−300μg/m3 θεωρούνται πολύ υψηλές και επικίνδυνες για την υγεία και αποτελούν “κόκκινο συναγερμό” για το αναπνευστικό. Η αφρικανική σκόνη, σε συνδυασμό με τη γύρη, δημιουργεί ένα εξαιρετικά επιβαρυμένο περιβάλλον, μεταφέροντας αλλεργιογόνα, βακτήρια και μύκητες που εντείνουν αλλεργίες και αναπνευστικά προβλήματα. Τα σωματίδια αυτά επιδεινώνουν το άσθμα, προκαλούν έντονο φτέρνισμα, ρινική συμφόρηση και δακρύρροια, καθιστώντας απαραίτητη την προστασία των ευπαθών ομάδων. Η σκόνη λειτουργεί ως “όχημα”, ενσωματώνοντας γύρη, μικροοργανισμούς και ρύπους, δημιουργώντας ένα τοξικό μείγμα για το αναπνευστικό σύστημα (σύνθετο αλλεργιογόνο). Ιδιαίτερα ευπαθή είναι τα άτομα με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), αλλεργίες, καθώς και παιδιά ή ηλικιωμένοι, πού διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Μέτρα Προστασίας:
1) Περιορισμός Εξόδων: Αποφύγετε την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια υψηλών συγκεντρώσεων σκόνης και γύρης.
2) Προστασία στο Σπίτι: Διατηρείτε παράθυρα και πόρτες κλειστά. Χρησιμοποιήστε κλιματιστικά με καθαρά φίλτρα.
3) Ατομική Προστασία: Χρήση μάσκας (κατά προτίμηση υψηλής προστασίας τύπου N95/FFP2) κατά την έξοδο.
4)Υγιεινή: Πλύσιμο ρούχων και λούσιμο αμέσως μετά την επιστροφή στο σπίτι για την απομάκρυνση της σκόνης και της γύρης.
5) Ιατρική Συμβουλή: Επικοινωνήστε με τον Αλλεργιολόγο σας αν τα συμπτώματα επιδεινωθούν, ειδικά αν ανήκετε σε ευπαθείς ομάδες.
Είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε πότε πρέπει να ζητήσετε βοήθεια. Εάν τα συμπτώματα αλλεργίας στη σκόνη επιμένουν παρά τις προσπάθειες προστασίας, ίσως είναι καιρός να επισκεφθείτε τον ειδικό για αυτά τα νοσήματα αλλεργιολόγο. Μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε το υπεύθυνο αίτιο με τη διενέργεια εξειδικευμένων ιατρικών εξετάσεων και να συστήσει θεραπείες όπως αντιισταμινικά ή ρινικά σπρέι για την ανακούφιση των συμπτωμάτων σας ή ακόμα και για τη μακροχρόνια ύφεση της νόσου.
Πέρα όμως από την Αφρικανική σκόνη, η διαχείριση των αλλεργιών στοχεύει σε μία ολιστική προσέγγισης της νόσου που θα οδηγήσει στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, μακριά από εγκλεισμούς και λοιπούς περιορισμούς. Ας συνεργαστούμε για να σας βοηθήσουμε να βρείτε ανακούφιση από τις αλλεργίες, αγκαλιάζοντας παράλληλα όλα όσα έχει να προσφέρει η φύση .